|
|
Barwa, a wysoko¶æ d¼wiêkuZ d¼wiêkiem zwi±zane s± dwie warto¶ci:
Od czego zale¿y barwa d¼wiêku?Stradivarius brzmi cudownie, tanie skrzypce z bazaru okropnie; jednak zarówno na jednym jak i drugim instrumencie mo¿na zagraæ np. "Humoreskê" Dworzaka, obydwa te¿ mog± zagraæ ten sam d¼wiêk - np. górne "Ce". Co odró¿nia brzmienia tych instrumentów? - oczywi¶cie barwa. Od czego ona zale¿y? Tym co okre¶la d¼wiêk uzyskiwany przez skrzypce s± fale stoj±ce wytworzone w strunie i w pudle instrumentu (wiêcej na ten temat znajduje siê w rozdzia³ach po¶wiêconych drganiom struny). Stradivarius ma te fale lepiej uporz±dkowane, bardziej bogate, wolniej zanikaj±ce w czasie. To powoduje, ¿e jego brzmienie ma charakterystyczn± "srebrzyst±" barwê i zdaje siê wype³niaæ pomieszczenie koncertowe.
Wra¿enie barwy d¼wiêku zale¿y jednak nie tylko od samej obecno¶ci tonów, ale tak¿e od ich "zachowania". Istotne jest które tony szybciej zanikaj±, a które wolniej, jak odbywa siê to zanikanie itp. £atwo odró¿niamy d¼wiêk fortepianu, od d¼wiêku skrzypiec - wynika to przede wszystkim z faktu, ¿e instrumenty smyczkowe mog± graæ bardzo "d³ugie" nuty, a do tego kontrola nad trwaniem d¼wiêku jest tu o wiele wiêksza ni¿ w przypadku fortepianu. W koñcu ten ostatni instrument ma zupe³nie inny sposób wydobywania d¼wiêku - tu ka¿de naci¶niêcie klawisza owocuje tylko jednorazowym uderzeniem m³oteczka o strunê. D¼wiêki "muzyczne" (czyli wydawane przez typowe instrumenty) sk³adaj± siê zazwyczaj z kilku, kilkunastu tonów. Wszystkie razem sk³adaj± siê na jako¶æ (barwê) d¼wiêku. Jednak jest pewien ton szczególnie wa¿ny, ton - który okre¶la nam wysoko¶æ d¼wiêku, jest to tzw. ton podstawowy (nazywany tak¿e "pierwsz± harmoniczn±"). |
||||
|
Ton << Barwa d¼wiêku >> Ton podstawowy |