Przyspieszenie ziemskie

Przyspieszenie ziemskie jest spowodowane grawitacją, czyli zjawiskiem przyciągania się wszelkich ciał obdarzonych masą. Planeta Ziemia ma masę wielu miliardów bilionów ton, więc przyciąga do swojego środka wszystko w jej pobliżu - czyli każde ciało znajdujące się pobliżu jej powierzchni.

Nam, osobnikom stosunkowo małym w porównaniu z globem ziemskim, wydaje się, że kierunek przyciągania (a więc i przyspieszenia ziemskiego) jest wszędzie taki sam - czyli w dół. Jednak patrząc z perspektywy całej planety przekonujemy się, że kierunek tego wektora po prostu wskazuje środek Ziemi (a i to tylko w przybliżeniu, bo nierównomierność rozkładu masy wewnątrz Ziemi związana z niedokładnie kulistym kształtem naszej Planety, jak też obecność złóż ciężkich i lekkich minerałów może minimalnie modyfikować kierunek i wartość wektora g).

W pewnym drobnym stopniu przyciąganie grawitacyjne na Ziemi modyfikuje siła odśrodkowa wynikająca z ruchu wirowego naszej Planety. Siła ta jest największa dla ciał znajdujących się w pobliżu równika, co powoduje, że efektywne przyspieszenie grawitacyjne jest większe na biegunach, mniejsze na równiku. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na wartość g jest spłaszczenie Ziemi.

Po uwzględnieniu obu opisanych wyżej czynników okazuje się, że wartość g wahać się od 9,83 m/s2 (na biegunie) do 9,78 m/s2 (na równiku).

 

Wiadomości uzupełniające

Pomiary grawitacji

Okazuje się. że nawet bardzo drobne zmiany przyspieszenia ziemskiego spowodowane nierównomiernością rozkładu złóż lekkich i ciężkich minerałów dadzą się mierzyć precyzyjnymi przyrządami. Dzięki tego rodzaju pomiarom można wyciągać interesuje wnioski na temat składu skorupy ziemskiej, czy wyszukiwać surowce naturalne. Nauka o pomiarach przyspieszenia ziemskiego nazywana jest grawimetrią.

Ziemia nie jest dokładnie kulą

Kształt Ziemi naukowcy określają jako "geoida" - przypomina ona kulę, którą ktoś zgniótł na biegunach, a do tego nieco "zwichrował". Do tego oczywiście sama powierzchnia skorupy Ziemskiej ma ukształtowanie związane z istnieniem gór, dolin, rowów oceanicznych itp.

Jak wynika z dokładniejszych pomiarów kształt naszej Planety ulegał zmianom na przestrzeni wieków. Jest to związane z jednej strony z dryfem kontynentów, a z drugiej z mniejszymi odkształceniami - np. pojawiającymi się po trzęsieniach Ziemi.

 

Informacje na podobne tematy